Ik heb zelf (helaas) wel wat ervaring intussen met het spugen en weigeren van prooien. Daardoor ben ik er veel over gaan lezen, heb ik er ervaring over uitgewisselt en voor een deel ga ik ook op me gevoel af. Hieronder een groot deel van de informatie die ik zelf gebruik in het geval een slang spuugt of weigert.

Belangerijk is allereerst om te weten waarom een slang spuugt of weigert. Als ze slang net pas aangeschaft is, is het handig om te weten hoe het dier af bij de vorige eigenaar, kweker of winkel. Stress is een veelvoorkomende oorzaak van spugen en/of weigeren van voedsel. Omgeving kan ook van grote invloed zijn op het eetgedrag van een slang. Zo heeft een slang warmte nodig om de prooi goed te kunnen verteren, indien de bak te koud, of juist te warm is kan het gebeuren dat de slang de prooi niet goed kan verteren en vervolgens weer halfverteerd uitspuugt. Ook kan een grote terrarium met weinig verstop plaatsen stress leveren voor de slang omdat het dier zich onvoldoende veilig voelt; waardoor het dier voedsel kan gaan weigeren.

Vervelling kan veelal een oorzaak zijn van weigeren. Doordat het dier zijn rust nodig heeft om goed de vervelling uit te komen stoppen veel slangen vanzelf al met eten indien zij in vervelling liggen. Maar ook een aantal slangen eten gewoon tijdens de vervelling zonder problemen, dit is erg afhankelijk van de slang zelf. Als het dier stopt met eten tijdens het vervellingsproces is dit geen enkel probleem, dit hoeft ook niet de groei te beinvloeden. Mijn enige slang die steevast weigert tijdens de vervelling is zelfs de bestgroeiende. Dus je kunt dan gewoon de vervelling afwachten waarna je opnieuw een prooi kunt aanbieden.

Ziekte of parasieten kan ook een grote veroorzaker zijn van het weigeren van eten of het spugen. Flagellaten zijn in iedere slang terug te vinden, maar bij verminderde weerstand of stress kunnen de flagellaten de overhand nemen waardoor het dier ziek wordt. Spugen, gewichtsafname en afwijkende ontlasting kan het gevolg zijn. Indien het dier hiervoor niet behandelt wordt kan de dood erop volgen. Een flaggelaten aantasting kan achterhaald worden door een goede reptielendierenarts te bezoeken en wat ontlasting af te geven om te laten onderzoeken. Dit kost veelal niet zo veel, neem contact met je reptielen-dierenarts op om meer informatie hierover in te winnen. Mondrot of een longontsteking kunnen ook de oorzaak zijn van het weigeren van voedsel; als de slang anders reageert dan normaal of je het toch niet helemaal vertrouwt neem dan zo spoedig mogenlijk contact op met de reptielendierenarts.

Stress is een grote veroorzaker van weigeren van eten en spugen. Zeker bij jonge dieren, die nog erg klein zijn en in de vrije natuur snel ter prooi vallen aan andere rovers kan het erg stressvol zijn om gehanteerd te worden of in contact te komen met mensen; of zelfs met andere soortgenoten. Belangerijk is dus om stress te voorkomen. Geef de dieren zoveel mogenlijk rust, hanteer ze zo min mogenlijk; alleen voor de nodige verschoning. Door toch zo afentoe te hanteren voor de benodigde verzorging en daarnaast met rust te laten raakt het jonge dier geconditioneerd dat diens leven niet in gevaar is wanneer het gehanteerd wordt. Het is belangerijk om de slang geheel met rust te laten tijdens het verteren van de prooi. Laat het dier na het voeren 48 uur of liever nog 72 uur geheel met rust en zeker niet hanteren.

Een te grote prooi kan ook de oorzaak van spugen zijn of zelfs weigeren, veelal wordt een te grote prooi toch opgegeten maar echter weer uitgespuugt omdat het teveel is om goed te verteren. Als je zorgt dat de dikte van de prooi 1 tot anderhalve keer zo dik is als het dikste punt van de slang dan zit je in de veilige range.

Als een slang gespuugd heeft is de algemene regel om 7 dagen tot liever nog 10 dagen te wachten eer je de volgende prooi aanbied. Na het spugen zal de maag geiriteerd zijn. Om opnieuw spugen te voorkomen is het belangerijk te wachten met het aanbieden van de prooi. Als een dier blijft spugen kan het in een visieuze circel raken tot de dood erop volgt. Belangerijk is dus dat de oorzaak wordt achterhaald, opgelost en dat het dier weer normaal zijn prooi kan verteren. Ook kan het handig zijn de eerstvolgende keer een wat kleinere prooi aan te bieden, om de maag rust te gunnen maar toch aan de gang te houden. Als de prooi dan binnengehouden wordt nog eenmaal wat langer wachten met het aanbieden van de prooi en als die ook goed veteerd wordt kun je weer proberen normaal te voeden.

Er zijn verders een aantal truukjes omtrent het voeden die bij een spugende of weigerende slang toegepast kunnen worden.

Nutribac is een lustopwekkend middel wat tevens de maag en darmflora hersteld, een ideaal middel op te te passen als een dier heeft gespuugd of bij een dier wat weigert. Het is verkrijgbaar bij een aantal speciaalzaken. Nutribac in poedervorm kan vermengt worden met het water of aangebracht worden op de prooi. Naast nutribac bestaan ook andere lustopwekkende middelen, hier heb ik echter geen persoonlijke ervaring mee.

Bij jonge weigerende slangen worden de pinkies nog weleens gekookt. Veelal blijkt dit een effectief middel wanneer jonge slangen weigeren te eten. Het volstaat door een pinky enkele minuten in wat heet water te leggen. Het is ook een uitstekende manier om jonge slangen van levend voer op diepvries voer te krijgen gezien het gewend raakt aan een levenloze diepvriespinky. Het is niet in alle gevallen een doorslaggevend middel, maar bij veel gevallen wel. Naast gekookte pinkies zijn er nog meer manieren om een prooi aanlokkelijker te maken voor een slang. Bij een diepvries pinky kun je onder andere een gaatje in de schedel prikken waardoor hersenvocht vrij zal komen wat aanlokkelijk schijnt te zijn. Ook kan de pinky ingesmeert worden met verse haring.

Daarnaast zijn sommige slangen erg schuw en hebben alle tijd en rust nodig om de prooi te eten, leg dan de prooi onder een schuilplaatsje of laat de prooi een paar uut tot een nacht bij de slang liggen.

Dwangvoederen is een laatste redmiddel en dient alleen toegepast te worden na het raadplegen van een arts of ervaren hobbyist. Dit is geen middel wat zomaar toegepast kan worden. Ik heb er zelf geen ervaring mee dus kan hier ook geen info over verschaffen. Persoonlijk ben ik van mening dat als dieren op geen enkele wijzen aan het eten zijn te brengen dat het dier dan zowieso onderzocht dient te worden, mogenlijk heeft het dier een aangeboren afwijking of is het te zwak van zichzelf of heeft het iets anders onder de leden.

Een andere tip zou kunnen zijn om bijvoorbeeld extra lampen in huis te halen of warmtematten en/of kabels geregeld te controleren. Zodat mocht een keer een lamp of andere warmtebron stuk gaan dat dit tijdig opgelost kan worden.

Geschreven in Januari 2007
J. van Schaik
http://www.animal-kingdom.nl

Disclaimer: Artikels zijn geschreven op soorten waar ik zelf ervaring mee heb, namelijk Pantherophis guttatus guttatus en Lampropeltis getula californiae. Mogenlijk is de info ook inpasbaar op andere soorten, maar een aantal soorten hebben een andere handelswijze nodig in de verzorging.